povratak na sve vijesti

BOBAN BATRIĆEVIĆ

srijeda, rujna 30. 2020.

Na izjavu budućeg mandatara u Crnoj Gori Zdravka Krivokapića da "... mi više ne treba da slavimo 9. maj kao Dan pobjede nego 23. i 24. septembar ..." povjesničar Boban Batrićević reagira Otvorenim pismom navedenim ambasadorima u Crnoj Gori. Tekst pisma uz suglasnost autora prenosimo u cijelosti.

„Vaše uvažene ekselencije,

Očekujući uzaludno široku reakciju naše očito zbunjene i od medijske hajke ustrašene intelektualne javnosti na zabrinjavajuću izjavu budućega mandatara crnogorske vlade gospodine Zdravke Krivokapića, kao proučavalac prošlosti osećam se pozvanim da ukažem na opasni proces koji se posljednjih dana dešava u Crnoj Gori, a koji ne smije proći neopaženo.

Ne sporeći rezultate parlamentarnih izbora i čestitajući ovom prilikom pobjedu novoj vladajućoj većini, želim iskazati bojazan povodom djelatnosti čovjeka koji je dobio podršku četrdeset i jednog crnogorskog poslanika za sastav nove vlade. Gospodin Krivokapić, inače profesor Mašinskoga fakulteta, od završetka izbornog procesa više se puta tokom svojih javnih nastupa bavio rekonstrukcijom crnogorske prošlosti iu tim situacijama nedostojno izrazio o crnogorskome antifašizmu, pokušavajući da jednome kolaboracijskom pokretu iz Drugoga svjetskog rata makar i prividno priskrbi jednakost istim i jedinim narodnooslobodilačkim antifašističkim pokretom u Crnoj Gori.

Vrhunac njegove iskrivljene istorijske percepcije predstavlja govor koji je održao u društvu novoga gradonačelnika Budve gospodina Marka Carevića, popova Srpske pravoslavne crkve i kontroverzna biznismena na proslavi povodom konstituisanja nove budvanske vladajuće većine, na kojem je rekao: „Jučerašnji i današnji dan je dan pobjede i mi više ne treba da slavimo 9. maja nego 23. i 24. rujna jer se desila nova pobjeda. Ta nova pobjeda treba da udahne novi duh čitavoj Crnoj Gori da mi jednom prestanemo da se svađamo, nadgornjavamo nego da budemo u takmičenju koji je bolji domaćin “.

Takav odnos prema najslavnijem evropskom datumu u XX vijeku bez kojega su nezaislive današnja Evropa i Evropska unija nedoličan je bilo koga javnog djelatnika, a kamoli buduća mandatara vlade jedne evropske države.

Stoga Vam, kao nasljednicima demokratske antifašističke koalicije i nosiocima pobjedničkih ideja koje je iznjedrio 9. maja 1945. godine, pišem ovo pismo s nadom da ćete uzeti u obzir da se Crna Gora nalazi pred velikim društvenim i civilizacijskim izazovima. Savremena Crna Gora kao građanski ustrojena zemlja nezamisliva je bez svoje bogate antifašističke tradicije. Njen put građanske emancipacije tokom XX i prve dvije decenije XXI vijeka usko je vezan za njeno opredjeljenje u Drugome svjetskome ratu budući da je tadašnji pobjednički narodnooslobodilački pokret, inače 1943. godine u Teheranu priznat kao ravnopravan član antihitlerovskih koalicija, postavio temelje savremenog crnogorskog društva.

Jednako kao Evropa i Crna Gora je nezamisliva bez 9. maja, simbola pobjede nad anticivilizacijskim i varvarizujućom ideologijom uništenja - kako je karakter Tomas Man. Izvinjenje od gospodina Krivokapića povodom ove javne skarednosti nijesmo čuli, niti se neko od poslanika koji su mu dali podršku javno ogradio od njegove države. Ne želim da pomislim da ste zatvorili oči pred činjenicom da je nova crnogorska vlada dogovarana u manastiru kod prvog čovjeka Mitropolije crnogorsko-primorske gospođe Amfilohija Radovića, koji prozapadni i demokratski svijet otvoreno deklariše kao svijet Sodome i Gomore i đavolske inkarnacije u vidu NATO saveza, proklinjući svakoga ko se odrekne proruske politike riječima „Dabogda živo meso od njega otpadalo“.

Ne želim da povjerujem da blagonaklono gledate na miješanje crkve u izborni i postizborni proces u Crnoj Gori, a naročito ne da ćete preći preko izjave o tome da ne trebamo više slaviti 9. maja. Zaobilaženje te skandalozne izjave od strane vaših ekselencija imalo je u crnogorskome kontekstu simbolika Minhenskog sporazuma iz 1938. godine, kad je zbog zadovoljenja apetita nedemokratskih politika žrtvovana jedna prozapadna centralnoevropska država. Od vašeg i stava vaših vlada umnogome ovisit će budućnost crnogorskoga društva, zato je neophodno da se uzmu u obzir ove činjenice bez procesa koji se dešavaju u njemu.

Na kraju, želim da izrazim nadu da nećemo šutrati u našim pregledima istorije Crne Gore pisati kako je uz prećutnu saglasnost Zapada prozapadno orjentisana većina u Crnoj Gori predata u ruke ljudi koji je civilizacijski ne vide na toj strani svijeta te da ćemo zajedno slušati 9. simfoniju svakoga 9. maja. “

Boban Batrićević u Crnogorskom domu u  Zagrebu